Cadiz Antwerpen

Nieuwbouw appartementen, assistentiewoningen, woonzorgcentrum & commerciŽle ruimten

ligging Kattendijkdok - Oostkaai, Antwerpen
jaar 2010 - 2016 (gerealiseerd)
i.s.m. -
opdrachtgever Cores Development - Builprom - Westhoek
kostprijs 48.000.000 euro
oppervlakte 40.000 m≤
samenwerking Meta Architectuurbureau - Dirk Vandekerckhove Landschapsarchitecten

winnend wedstrijdontwerp - eervolle vermelding Fritz-HŲger-Preis 2017

Cadiz Antwerpen

Cadiz als oriŽntatiepunt
Met de bouw van het Museum aan de Stroom (MAS), de opening van het Red Star Line Museum en de heraanleg van de straten, pleinen en kades kwam er een einde aan de decennialange verloedering van het Eilandje. Dankzij de nieuwe overheidsimpulsen geraakten ook projectontwikkelaars geÔnteresseerd om te investeren in de oude Antwerpse havenbuurt. De bouw van woontorens aan het Kattendijkdok (Diener & Diener architects) en het Cadiz-project aan de overzijde illustreren die transformatie. Een nieuwe, hippe stadsbuurt is geboren. Alsmaar meer bewoners vinden hun weg naar het Eilandje. Cadiz is een gemengd project met 40.000 m≤ aan woningen, kantoren, een woonzorgcentrum, horeca en winkels op een groot bemeten bouwblok in de Cadixwijk.

Cadiz werd gebouwd op de site van het vroegere Douanegebouw. Hoewel het brutalistische gebouw van architect Etienne De Pessemier uit de jaren 1970 niet zonder kwaliteiten was, bleek het niet geschikt om woningen in onder te brengen. De structuur liet weinig mogelijkheden om iedere woning voldoende daglicht te schenken. Het gebouw lag bovendien in het midden van het bouwblok en was omringd door parkeerplaatsen en restgroen. Het ontbrak het gebouw aan de vereiste stedelijke kwaliteiten om leven te brengen in de nieuwe woonbuurt. Daardoor werd beslist het gebouw af te breken.

genuanceerde monoliet
De opgave was complex: op een diep bouwblok een groot aantal wooneenheden realiseren, waarbij elke woning toch kan genieten van voldoende lichtinval en zichten. Tegelijkertijd moet het project leven brengen in het nieuwe stadsdeel. POLO Architects en META architectuurbureau ontwarden de knoop. Het resultaat is een opmerkelijk bouwblok met een typologie zonder precedenten in BelgiŽ.

Cadiz gaat op verschillende schalen een goede relatie aan met zijn omgeving. Op schaal van de stad is het bouwblok leesbaar op grotere afstand, op schaal van de buurt staat het in directe relatie met het plein en zijn omringende straten.

Het gebouw heeft twee gezichten. Van dichtbij, op straatniveau, zie je slechts de ruim beglaasde gevelplint met winkels. De donkere sokkel staat in contrast met de overkragende claustra op de eerste en tweede verdieping. De witte betonnen gevelelementen schermen de achterliggende functies af van de straat en bieden tegelijkertijd transparantie door alternerende uitsparingen. Ze omringen het bouwblok en binden het tot een robuust geheel.

Vanaf de straat kan je een glimp opvangen van de collectieve binnentuin. Hier bevinden zich de tuintoegangen tot de appartementen. Deze centrale zone is een geprofileerd landschap met berken en bosvegetatie dat gedrapeerd ligt over de ondergrondse parking enerzijds en de supermarkt die doorloopt vanuit de gevelplint op het gelijkvloers anderzijds. Een groen, hellend vlak bindt het collectieve binnengebied met de private tuinen op de sokkel, vanwaar de bewoners genieten van verre zichten op haven en stad.

Van ver toont Cadiz een ander en meer monumentaal beeld. Vier torengebouwen, teruggetrokken van de rooilijn, staan met hun knieŽn op het dak van de sokkel en met hun voeten in de lager gelegen binnentuin. De typologie van de bestaande pakhuizen op het Eilandje inspireren de materialisatie van de 4 woonvolumes in gevelmetselwerk en prefab beton.

stad in de stad
Het plan integreert diverse woningtypes: appartementen, luxueuze penthouses, studio's en sociale woningen. De woningen zijn alle voorzien van terrassen of dakterrassen. De appartementen in de torens genieten van rondom doorlopende terrassen dewelke geschrankt worden in functie van ideale bezonning. Op de daken van de torens liggen dakterrassen die verbonden worden met onderliggende zonneterrassen door buitentrappen.

De vervlechting van residentiŽle met andere stedelijke functies maken van het gebouw een kleine stad in de stad.

fotografie © Stijn Bollaert - Jasper Leonard, Cores Development

> bekijk het verloop van de werf